Nanowłókna - nowa nadzieja medycyny regeneracyjnej.

Tomasz Kowalczyk
Zakład Mechaniki i Fizyki Płynów, IPPT PAN, Warszawa


    Elektroprzędzenie jest procesem umożliwiającym tworzenie bardzo cienkich włókien, o średnicy poniżej 1 µm. Technika produkcji elektroprzędzonych nanowłókien znana jest od ponad wieku, jednak dopiero rozwój metod analitycznych umożliwił jej bardzo intensywny rozwój od końca lat ’90. Powstały również urządzenia komercyjne. Podstawową zaletą elektroprzędzonych nanowłókien jest ich podobieństwo do zewnątrzkomórkowej macierzy kolagenu, przez co komórki traktują je jako swoje natywne środowisko. Nanowłókna mogą służyć jako trójwymiarowe rusztowania do hodowli komórkowych, które lepiej oddają charakter naturalnego środowiska komórek. Nanowłókna wykonane z materiałów biodegradowalnych mogą służyć jako tymczasowe rusztowanie do zastosowania w medycynie regeneracyjnej. Rusztowania takie umożliwiają komórkom kontrolowany przestrzennie wzrost, są stopniowo zastępowane natywną macierzą kolagenu, są trawione i nie pozostawiają po sobie drażniącego tkanki obcego materiału. Rusztowania takie mogą służyć do odtwarzania skóry, ściany pęcherza moczowego, moczowodu, naczyń krwionośnych itp. Płaskie membrany wykonane z nanowłókien mogą być zastosowane zarówno jako opatrunki zewnętrzne, opatrunki wewnętrzne, materiał izolacyjny zapobiegający zrostom np. neurologicznym. Generalnie membrany wykonane z nanowłókien mogą być stosowane do odtwarzania tkanek płaskich lub mających kształt cienkich rurek. Obecnie bardzo intensywnie rozwijana jest technika tworzenia systemów podawania leków (DDS) na podstawie elektroprzędzonych nanowłókien. Umożliwia ona wykorzystanie zalet nanowłókien takich jak biozgodność i biodegradowalność i jednocześnie daje możliwość uzyskania dobrych profili uwalniania leków.